Kritike liberalne teorije demokratskog mira

Đana Luša ; Fakultet političkih znanosti Sveučilišta u Zagrebu, Zagreb, Hrvatska

Puni tekst: pdf (317 KB), Hrvatski, Str. 31 – 53

Sažetak
U radu se analizira poveznica između Kantova “vječnog mira” i paradigme
demokratskog mira kojom se interpretiraju suvremeni međunarodni odnosi.
Pri tome je naglasak stavljen na monadičku i dijadičku verziju liberalne teorije
demokratskog mira objašnjene na temelju institucionalno-strukturalnog i kulturno-
normativnog modela. Kritički se preispituje teorija demokratskog mira
kroz uzročnu vezu između nezavisne varijable, demokratskog režima, i zavisne
varijable, mira, te se analiziraju empirijska istraživanja slučajeva u kojima
krize među demokratskim državama nisu rezultirale ratom, čime se dovodi u
pitanje kauzalna logika same teorije. U kritičkom promišljanju teorije demokratskog
mira poseban je naglasak stavljen na realističke interpretacije uzroka
za koje se smatra da pridonose demokratskom miru, kao i na postojanje tzv.
demokratskog rata. Niz je faktora kojima se objašnjava takvo vanjskopolitičko
djelovanje demokracija i skrivanje iza teza teorije demokratskog mira, poput
pozicije moći koju demokracije zauzimaju u međunarodnim odnosima, zbog
čega se u obzir, uz liberalne zavisne varijable, moraju uzeti i one realističke,
poput koncentracije moći, ekonomske međuzavisnosti i nacionalnih interesa.

Ključne riječi
demokratski mir; liberalizam; institucionalno-strukturalni model; kulturno-normativni model; realistička kritika