Od jakih lidera do kolektivnog liderstva: tranzicija u vrhu KP Kine

Mladen Grgić ; Fakultet političkih nauka, Univerzitet Crne Gore, Podgorica

Puni tekst: pdf (341 KB), Hrvatski, Str. 67 – 89

Sažetak
Kineska komunistička partija (KPK) dominira političkom scenom Kine kao stub jednopartijskog sistema od 1949. godine, odnosno konstituisanja Narodne Republike Kine, pa sve do danas. Iako se ekonomski sistem današnje Kine umnogome razlikuje od onoga što se podrazumijeva pod komunističkim sistemom, KPK je zadržala komunističku retoriku koju vješto prilagođava novom ekonomskom modelu. Takođe, sam način vladanja je doživio određene promjene.
Najznačajnija je svakako prelazak s vladavine jakih lidera na sistem
kolektivnog liderstva. Sama tranzicija u vrhu partije je institucionalizirana i predstavlja jedan kompleksan način promjene vladajuće strukture, koji se posljednjih godina dešava mirnim putem. Iako ga mnogi smatraju za posljednjeg apsolutnog lidera KPK-a, Deng Xiaoping je uveo reforme koje su bile esencijalne za pojavu kolektivnog liderstva. Naime, on je bio inicijator dviju značajnih reformi koje su povele Kinu u tom pravcu. Jedna je svakako usvajanje penzijskog sistema za čitavu administraciju, a prije svega za lidere, te uvođenje limita od dva mandata za sve glavne funkcije. Ovakav način vladanja sprječava pojavu jakog lidera i pojavu diktature. Iako sistem ima svojih mana, on Kinu čini predvidivom silom u kojoj se važne odluke donose konsenzusom među raznim frakcijama u partiji.

Ključne riječi
Komunistička partija Kine (KPK); lideri; kolektivno liderstvo; tranzicija; stabilnost